Ρακί ή τσικουδιά: το απόσταγμα της Κρήτης
Η ρακί, ή τσικουδιά όπως τη λένε στην Κρήτη, είναι το απόσταγμα του νησιού. Δεν είναι απλώς ποτό: είναι ο τρόπος που ο Κρητικός καλωσορίζει, ευχαριστεί και αποχαιρετά. Γι' αυτό σε ένα κρητικό τραπέζι θα τη δείτε στην αρχή και στο τέλος.
Από τι φτιάχνεται
Η ρακί βγαίνει από τα στέμφυλα, δηλαδή τις φλούδες, τα κουκούτσια και ό,τι μένει από το σταφύλι μετά το πάτημα για το κρασί. Στην Κρήτη τα λένε τσίκουδα, και από εκεί βγαίνει το όνομα τσικουδιά. Τα στέμφυλα μένουν να ζυμωθούν για μερικές εβδομάδες και ύστερα αποστάζονται.
Τα καζάνια
Η απόσταξη γίνεται το φθινόπωρο, μετά τον τρύγο, σε χάλκινα καζάνια. Κάθε χωριό έχει τα δικά του, και η μέρα που βγαίνει η ρακί είναι γιορτή: τα καζανέματα. Μαζεύονται συγγενείς και φίλοι, ψήνουν δίπλα στη φωτιά και δοκιμάζουν την πρώτη ρακί ζεστή, όπως τρέχει από το καζάνι.
Ρακί, τσίπουρο και ούζο: ποια είναι η διαφορά
Η κρητική ρακί αποστάζεται μία φορά και δεν έχει γλυκάνισο. Αυτό την ξεχωρίζει από το ούζο, που έχει πάντα γλυκάνισο, και από το τσίπουρο της ηπειρωτικής Ελλάδας, που συχνά έχει. Γι' αυτό η ρακί δεν ασπρίζει με το νερό και δεν πίνεται με πάγο. Πίνεται σκέτη.
Δεν έχει σχέση ούτε με το τουρκικό ρακί, παρότι μοιράζονται το όνομα. Εκείνο έχει γλυκάνισο και πίνεται με νερό.
Πώς πίνεται
Σερβίρεται δροσερή, σε μικρά ποτηράκια, από καραφάκι. Δεν πίνεται μονορούφι: πίνεται λίγη-λίγη, με παρέα και με μεζέ. Ταιριάζει με ελιές, παξιμάδι, τυρί, απάκι και γενικά με ό,τι έχει το κρητικό τραπέζι.
Στο τέλος του φαγητού έρχεται ξανά, συνήθως μαζί με φρούτο ή γλυκό. Είναι το κέρασμα του σπιτιού, και στην Κρήτη θεωρείται αγένεια να το αρνηθείς.
Το κέρασμα
Στην Κρήτη η ρακί δεν παραγγέλνεται πάντα· πολλές φορές απλώς έρχεται. Όποιος μπει σε σπίτι, σε καφενείο ή σε μαγαζί θα βρει μπροστά του ένα ποτηράκι, συχνά με λίγες ελιές, ένα παξιμάδι ή ένα φρούτο. Είναι η πιο απλή μορφή της κρητικής φιλοξενίας.
Το ίδιο ισχύει στις χαρές και στις λύπες. Με ρακί γίνεται η πρόποση στον γάμο και στη βάφτιση, και με ρακί συγχωρούν τον άνθρωπο που έφυγε.
Η ρακί στην κουζίνα
Η ρακί μπαίνει και στο φαγητό. Λίγη στη ζύμη κάνει τις πίτες πιο τραγανές, όπως στη σφακιανή πίτα, και σε αρκετά γλυκά του τηγανιού παίζει τον ίδιο ρόλο.
Ρακόμελο
Τον χειμώνα η ρακί ζεσταίνεται με μέλι και γίνεται ρακόμελο. Πίνεται ζεστό, και στα χωριά το θεωρούν το καλύτερο φάρμακο για το κρύο.
Ρακί στις Πάχνες
Στις Πάχνες η ρακί έρχεται σε καραφάκι: 3 € τα 100 ml και 6 € τα 200 ml. Και την πρώτη ρακί την κερνάμε εμείς, γιατί έτσι ξεκινά το τραπέζι στην Κρήτη.
Δείτε τι να παραγγείλετε για να τη συνοδέψετε, ή ολόκληρο τον κατάλογο. Θα μας βρείτε στην Πλατεία Ανεξαρτησίας 11, στην Ηλιούπολη.